MAYDAY, PAN PAN, SECURITE: farkları ve telsizde nasıl söylenir
Tehlike, acelelik ve güvenlik çağrıları ITU Radyo Tüzüğü'ne göre nasıl verilir; yanlışlıkla verilen çağrı nasıl iptal edilir.
Üç işaret, üç ayrı durum
ITU Radyo Tüzüğü üç işaret tanımlar:
- MAYDAY (tehlike): bir deniz aracı ya da kişi ağır ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıyadır ve hemen yardıma ihtiyaç vardır. Fransızca "m'aider" gibi okunur.
- PAN PAN (acelelik): bir deniz aracının ya da kişinin güvenliğiyle ilgili çok acil bir mesaj var. Her kelime Fransızca "panne" gibi okunur. Tıbbi danışma isteği de bu işaretle başlatılabilir.
- SECURITE (güvenlik): önemli bir seyir ya da meteoroloji uyarısı var. Fransızca okunur.
Tehlike trafiği diğer bütün yayınlara göre mutlak önceliklidir. Telsizde yavaş ve anlaşılır konuşulur; her kelime açık söylenir.
Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü 2024 (Cilt 1)
MAYDAY çağrısı (kanal 16)
Tüzüğe göre kanal 16'da tehlike çağrısı şu sırayla verilir:
- "MAYDAY", üç kez
- "THIS IS"
- teknenin adı, üç kez
- çağrı işareti ya da başka bir tanıtım
- MMSI numarası (ilk uyarı DSC ile gönderildiyse)
DSC'li telsizin tehlike düğmesi kullanıldıysa, sesli çağrı ve mesaj uyarının hemen ardından verilebilir (VHF'de kanal 16).
Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü 2024 (Cilt 1)
MAYDAY mesajı: ne söylenir?
Çağrının ardından gelen tehlike mesajı şunları içerir:
- "MAYDAY"
- teknenin adı
- çağrı işareti ya da başka bir tanıtım
- MMSI numarası (ilk uyarı DSC ile gönderildiyse)
- konum: enlem ve boylam; bilinmiyorsa ya da zaman yetmiyorsa bilinen bir yere göre (örneğin "X fenerinin 2 mil güneyi")
- tehlikenin türü (su alma, yangın, denize adam düşmesi gibi)
- istenen yardımın türü
- işe yarayacak başka bilgi (teknedeki kişi sayısı gibi)
Balıkav uygulamasındaki "Acil durum" kartı konumunu gösterir; mesajı okurken oradan bakabilirsin.
Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü 2024 (Cilt 1)
Başkasının MAYDAY çağrısını duyarsan
Kıyı istasyonuyla güvenilir haberleşme olan yerlerde, tehlike çağrısını duyan tekne önce kıyı istasyonunun cevap vermesi için kısa bir süre bekler.
Kanal 16'daki tehlike çağrısına beş dakika içinde ne kıyı istasyonu ne de başka bir tekne cevap vermezse, çağrıyı duyan tekne alındığını tehlikedeki tekneye bildirir ve elindeki her yolla çağrıyı uygun bir kıyı istasyonuna iletir. Başkası adına verilen bu çağrı "MAYDAY RELAY" ile başlar (üç kez); iletmeyi yapan istasyon kendisinin tehlikede olmadığını belirtir.
Tehlike trafiği sürerken, bu trafiğe katılmayan ve tehlikede olmayan istasyonların o frekansta yayın yapması yasaktır. Arama-kurtarmayı yöneten merkez ya da ilgili kıyı istasyonu araya girenlere "SEELONCE MAYDAY" diyerek susmalarını söyleyebilir; trafik bitince "SEELONCE FEENEE" ile normal çalışmaya dönülür.
Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü 2024 (Cilt 1)
PAN PAN ve SECURITE çağrısı
Acelelik çağrısı:
- "PAN PAN", üç kez
- çağrılan istasyonun adı ya da "ALL STATIONS", üç kez
- "THIS IS"
- çağıran teknenin adı, üç kez
- çağrı işareti ya da başka bir tanıtım (DSC ile duyurulduysa MMSI)
- ardından mesaj ya da mesajın verileceği çalışma kanalı
Güvenlik çağrısı aynı düzende "SECURITE" (üç kez) ile başlar. Tüzüğe göre güvenlik mesajı mümkünse bir çalışma kanalında verilir; başka seçenek yoksa kanal 16'da verilebilir.
Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü 2024 (Cilt 1)
Dikkat: yanlışlıkla verilen tehlike çağrısı
Yanlışlıkla gönderilen tehlike uyarısı ya da çağrısı iptal edilmelidir. DSC uyarısı, cihaz destekliyorsa DSC ile iptal edilir; her durumda ayrıca sesle de iptal edilir. Sesli iptal, uyarının gönderildiği banttaki tehlike ve güvenlik frekansında (VHF'de kanal 16) şöyle yapılır:
- "ALL STATIONS", üç kez
- "THIS IS"
- teknenin adı, üç kez
- çağrı işareti ya da başka bir tanıtım
- MMSI numarası (ilk uyarı DSC ile gönderildiyse)
- "PLEASE CANCEL MY DISTRESS ALERT OF" ve ardından UTC saati
Sonra aynı kanalı dinlemeye devam et ve bu uyarıyla ilgili sorulara cevap ver.
Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü 2024 (Cilt 1)
Sık sorulan sorular
MAYDAY ile PAN PAN arasındaki fark nedir?
MAYDAY, bir deniz aracının ya da kişinin ağır ve yakın bir tehlikede olduğunu ve hemen yardım gerektiğini bildirir. PAN PAN ise bir deniz aracının ya da kişinin güvenliğiyle ilgili çok acil bir mesaj olduğunu bildirir; hayati tehlike yoksa kullanılır. Kaynak: ITU Radyo Tüzüğü, Madde 32 ve 33.
SECURITE ne demek?
Güvenlik işaretidir. Önemli bir seyir ya da meteoroloji uyarısı verileceğini bildirir. Fransızca okunur.
MAYDAY mesajında hangi bilgiler verilir?
Teknenin adı, çağrı işareti ya da tanıtımı, varsa MMSI, konum (enlem-boylam ya da bilinen bir yere göre), tehlikenin türü, istenen yardım ve işe yarayacak diğer bilgiler.
Yanlışlıkla MAYDAY verdim, ne yapmalıyım?
Çağrıyı iptal et: kanal 16'da "ALL STATIONS" (üç kez), "THIS IS", tekne adı (üç kez), tanıtım, varsa MMSI ve "PLEASE CANCEL MY DISTRESS ALERT OF" ardından UTC saati. DSC ile gönderildiyse cihaz destekliyorsa DSC ile de iptal et ve kanalı dinlemeye devam et.
Benzer rehberler
Kıyı avında güvenlikRüzgâr, dalga, kayalıkta duruş ve yalnız av. Puan yüksek olsa da hava bozarsa kıyıya çık.
Kayalıkta duruş ve ekipmanKaygan zemin, dalga çizgisi, ayakkabı ve yelek. Düşüş riskini azaltan pratik kurallar.
Gece avında güvenlik ve ışıkKafa lambası, yedek pil, görünürlük ve yalnız av kuralları. Gece riski gündüzden yüksektir.
Küçük tekne ve bottta basit güvenlikCan yeleği, hava, yük dağılımı ve haberleşme. Motorlu/kürekli küçük tekneler için temel kurallar.